Minggu, 16 November 2014

EMPAT SIFAT MANUSIA



EMPAT SIFAT MANUSIA
Catatan : Anis Purwanto

1.    Mengeluh dan kikir
إِنَّ ٱلۡإِنسَـٰنَ خُلِقَ هَلُوعًا
“Sungguh, manusia diciptakan bersifat suka mengeluh” (QS. Al-Ma’arij : 19 ).

قُل لَّوۡ أَنتُمۡ تَمۡلِكُونَ خَزَآٮِٕنَ رَحۡمَةِ رَبِّىٓ إِذً۬ا لَّأَمۡسَكۡتُمۡ خَشۡيَةَ ٱلۡإِنفَاقِ‌ۚ وَكَانَ ٱلۡإِنسَـٰنُ قَتُورً۬ا
“Katakanlah (muhammad), “Sekiranya kamu menguasai perbendaharaan rahmat Tuhanku, niscaya (perbendaharaan) itu kamu tahan, karena takut membelanjakannya”. Dan manusia itu memang sangat kikir.  (QS. Al-Isra’ : 100 ).
2.    Lemah (lemah fisik dan lemah menahan hawa nafsu).
 ٱللَّهُ ٱلَّذِى خَلَقَكُم مِّن ضَعۡفٍ۬ ثُمَّ جَعَلَ مِنۢ بَعۡدِ ضَعۡفٍ۬ قُوَّةً۬ ثُمَّ جَعَلَ مِنۢ بَعۡدِ قُوَّةٍ۬ ضَعۡفً۬ا وَشَيۡبَةً۬‌ۚ يَخۡلُقُ مَا يَشَآءُ‌ۖ وَهُوَ ٱلۡعَلِيمُ ٱلۡقَدِيرُ
“Allah-lah yang menciptakan kamu dari keadaan lemah, kemudian Dia menjadikan (kamu) setelah keadaan lemah itu menjadi kuat, kemudian Dia menjadikan (kamu) setelah kuat itu lemah (kembali) dan beruban. Dia menciptakan apa yang Dia kehendaki. Dan Dia Maha Mengetahui, Maha Kuasa”. (QS Ar-Rum : 54 )
يُرِيدُ ٱللَّهُ أَن يُخَفِّفَ عَنكُمۡ‌ۚ وَخُلِقَ ٱلۡإِنسَـٰنُ ضَعِيفً۬ا
“Allah hendak memberikan keringanan kepadamu, karena manusia diciptakan (bersifat) lemah”. (Q. An-Nisa’ : 28 ).
3.    Zalim dan bodoh
إِنَّا عَرَضۡنَا ٱلۡأَمَانَةَ عَلَى ٱلسَّمَـٰوَٲتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَٱلۡجِبَالِ فَأَبَيۡنَ أَن يَحۡمِلۡنَہَا وَأَشۡفَقۡنَ مِنۡہَا وَحَمَلَهَا ٱلۡإِنسَـٰنُۖ إِنَّهُ ۥ كَانَ ظَلُومً۬ا جَهُولاً۬
“Sesungguhnya Kami telah menawarkan amanat kepada langit, bumi dan gunung-gunung, tetapi semuanya enggan untuk memikul amanat itu dan mereka khawatir tidak akan melaksanakannya (berat), lalu dipikulkanlah amanat itu oleh manusia. Sungguh, manusia itu sangat zalim dan sangat bodoh”. (Q. Al-Ahzab  : 72 ).
4.    Tidak adil.
وَيَـٰقَوۡمِ أَوۡفُواْ ٱلۡمِڪۡيَالَ وَٱلۡمِيزَانَ بِٱلۡقِسۡطِ‌ۖ وَلَا تَبۡخَسُواْ ٱلنَّاسَ أَشۡيَآءَهُمۡ وَلَا تَعۡثَوۡاْ فِى ٱلۡأَرۡضِ مُفۡسِدِينَ
“Dan wahai kaumku! Penuhilah takaran dan timbangan dengan adil, dan janganlah kamu merugikan manusia terhadap hak-hak mereka dan jangan kamu berbuat kejahatan di bumi dengan berbuat kesusakan”. (Q. Hud : 85 ).
*(Diambil dari beberapa tulisan tentang empat karakter manusia dalam Al-Qur’an)



Kamis, 13 November 2014

KHUTBAH BAHASA JAWA : TUMUJU DHATENG HIDAYAHIPUN ALLAH SWT



KHUTBAH JUM’AT
 TUMUJU DHATENG HIDAYAHIPUN ALLAH SWT
Dening: ANIS PURWANTO

Ma’asyiral Muslimin jamaah jum’ah rokhimakumullah.

Wonten ing kesempatan Jum’at siyang sapunika, sumangga kita aturaken puja puji syukur ing ngarsa dalem Allah SWT, awit ngantos ing detik punika Alhamdulillah kanthi karunianipun Allah SWT, kita taksih kabimbing iman lan Islam sarta kesadaran kagem nindakaken kewajiban ibadah Jumat. Mugia shalawat lan salam atur dumateng junjungan kita Nabi Agung Muhammad SAW, sahabat lan sedaya penderekipun, kalebet kita sedaya. Amin.
Ma’asyiral Muslimin jamaah jum’ah rokhimakumullah.
            Mboten wonten perkawis ingkang langkung wigatos ingkang kedah tansah kita gatosaken katimbang kaliyan hidayahipun Allah SWT. Hidayahipun Allah mboten saged kita ijolaken kanthi donya lan punapa kemawon ingkang dados isinipun. Wondene marginipun dhateng hidayah punika estunipun kathah sanget. Sak thek kliweripun panggesangan ingkang arupi punapa kemawon punika estunipun saged dados pancadipun lampah dhateng pangresepipun hidayah . Mila namung tiyang ingkang anggadhahi iman lan taqwa kemawon ingkang saged waskitha dhateng ayat-ayatipun utawi tanda-tanda kuwaosipun Allah SWT.  Kasebat ing Al-Qur’an Surat Al-Insyiqaq ayat 6 :

يَـٰٓأَيُّهَا ٱلۡإِنسَـٰنُ إِنَّكَ كَادِحٌ إِلَىٰ رَبِّكَ كَدۡحً۬ا فَمُلَـٰقِيهِ
“He para manungsa kabeh, satemene sira lagi toh raga mbudi daya tumuju marang Pangeranira nganti kepati-pati, mula sira bakal nemoni Pnjenengane”. 

Ma’asyiral Muslimin jamaah jum’ah rokhimakumullah.

            Ayat punika tetela paring pemut, bilih punapa kemawon ingkang kita ayahi wonten ing ngalam ndonya punika, sae ingkang ngremenaken utawi ingkang ndamel susah, sedaya punika minangko margi ingkang badhe nglantaraken kita dhumateng ngarsanipun Allah SWT. Awit rahmatipun Allah punika langkung agung lan langkung ageng tinimbang donya lan isinipun. Sifatipun pagesangan ingkang arupi kadonyan mboten wonten ajinipun manawi sih katresnanipun Allah mboten dipun paringaken dhateng kita, sedaya punika mila namung badhe dhawah percumah. Badan wadhak ketawis gesang, ananging estunipun namung awujud raga ingkang pejah. Kasebat ing Al-Qur’an Surat Al-Anfal  ayat 24 : 

يَـٰٓأَيُّہَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱسۡتَجِيبُواْ لِلَّهِ وَلِلرَّسُولِ إِذَا دَعَاكُمۡ لِمَا يُحۡيِيڪُمۡ‌ۖ وَٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّ ٱللَّهَ يَحُولُ بَيۡنَ ٱلۡمَرۡءِ وَقَلۡبِهِۦ وَأَنَّهُ ۥۤ إِلَيۡهِ تُحۡشَرُونَ ÇËÍÈ  
“He wong-wong kang padha iman ! Tetepana kanggo Allah lan kanggo Utusane , menawa Allah lan Utusane iku ngajak-ajak sira kabeh marang perkara kang bakal nguripake sira. Lan sira padha ngertia, manawa Allah iku ndunungake wates ing antarane manungsa lan atine, lan satemene mung marang Panjenengane sira kabeh bakal dikumpulake ”.

Ma’asyiral Muslimin jamaah jum’ah rokhimakumullah.

            Allah SWt tetela sampun paring jaminan bilih tujuan gesang ingkang hakiki inggih punika gesang mligi kangge nggayuh ridhanipun Allah lan ndhedhepe dhumateng Panjenenganipun. Awit jaminanipun Allah mila leres saestu, “wa maa ‘indallohii khoirun  wa abqa” , lan apa bae kang ana ing sisine Allah iku mujudake kanikmatan kang luwih apik lan luwih langgeng”. Kanthi kanikmata ingkang langkung sae, langkung sekeca lan langkung abadi, kabandhing kaliyang kanikmatan ing ngalam ndonya punika,
            Pramila saking punika Hidayahipun Allah saestu awis sanget reginipun, kados punapa hebadipun saha gebyaripun pagesangan kadonyan kita, manawi mboten pikantuk hidayah sedaya punika  badhe muspra. Sahingga sampun sakmestinipun bilih hidayahipun Allah ingkang arupi  iman lan taqwa punika kedah kita syukuri lan ugi kita ugemi dados landhesan gesang kita punika. Puna[a malih kita jejeripun kawula ingkang anggadhai sifat remen dhumateng gebyaripun lan kesenengan kadonyan, malah saben-saben tiyang mesti mboten uwal saking pagesangan , sahingga kita lajeng berjuang sekuat tenaga kangge mbudidaya nggayuh panggesangan ingkang langkung sae.  Kasebat ing Al-Qur’an Surat An-Nahl ayat 97 :

مَنۡ عَمِلَ صَـٰلِحً۬ا مِّن ذَڪَرٍ أَوۡ أُنثَىٰ وَهُوَ مُؤۡمِنٌ۬ فَلَنُحۡيِيَنَّهُ ۥ حَيَوٰةً۬ طَيِّبَةً۬‌ۖ وَلَنَجۡزِيَنَّهُمۡ أَجۡرَهُم بِأَحۡسَنِ مَا ڪَانُواْ يَعۡمَلُونَ
“Sapa wonge sing nindakake amal saleh, lanang utawa wadon, ana sajrone kahanan iman, temenan bakal Sun paringi marang dheweke kauripan kang becik, lan temena Ingsun bakal paring piwales marang dheweke kanthi ganjaran kang luwih becik tinimbang apa-apa sing wis ditindakake dening dheweke”.
            Kathahipun kita nggadhahi pemenggih bilih pagesangan ingkang sae punika dumunung wonten kathahipun pagesangan, khususipun ing babagan bondo donyo, inggilipun pangkat lan drajat. Bilih punika dadon ukuranipun, tartamtu kathah sanget tiyang ingkan iman taqwa sarta gesangipun istiqomah ing ndalem nindakaken sedaya dhawuhipun Allah SWT, mboten saget ngraosaken pagesangan ingkang langkung sae, pramila lajeng ukuranipun mboten makaten, ananging sedaya dumunung wonten ing hidayahipun Allah SWT. Ingkang kuncinipun :
Setunggal, nindakaken amal shaleh ,inggih punika sedaya amal kesaenan ingkang saged nuwuhaken manfaat utaminipun kagem badan kita piyambak, keluawarga dalah masyarakat.  Ingkang angka kalih, iman. Amargi sedaya amal kesaenan manawi mboten dipun landesi iman ingkang kiyat, sedaya mboten wonten ajinipun. Mila ing akhiripun sumangga kita gayung pagesangan ingkang langkung sae, kanthi lelandasan hidayahipun Allah SWT, tetap ing ndalem nindakaken amal shaleh, nindaken sedaya dhawuhipun lan ninggalaken awisanipun. Kangge nggayuh kawilujengan ing ndonya dalah ing akhirat. Amin ya rabbal ‘alamin.

Kamis, 09 Oktober 2014

KHUTBAH JUM'AT BAHASA JAWA : ENTHENG ING BABAGAN KESAENAN



KHUTBAH JUM’AT
ENTHENG ING BABAGAN KESAENAN
Dening : ANIS PURWANTO

Hadirin Jamaah Jum’ah, rakhimakumullah.
            Kagem pambukaning khutbah, sumangga kita aturaken puja puji syukur ing ngarsa dalem Allah SWT, ingkang sampun paring rahmat saha hidayah dhumateng kita sedaya, sahingga wanten ing siyang punika kita sedaya saget nindakaken ibadah jum’ah, kanthi ihklas krana Allah SWT. Mugi-mugi kita saget manggih kawilujengan ing donya dalah ing akhirat. Shalawat saha salam katur dhumateng junjungan kita Nabi Agung Muhammad SAW.
Hadirin Jamaah Jum’ah, rakhimakumullah.
            Dinten Jum’ah punika dinten ingkang kawitan saksampunipun kita nindakaken sawerninipun kegiatan magepokan kaliyan mangayubagya ariyadin Idul adha, malah sakderengipun kita sampun sesarengan mangayubagya Idul Fitri. Pramila saking punika ateges sampun jangkep anggen kita sesarengan ngraosaken mongkok dalah gumbiraning manah. Selajengipun mestinipun kita lajeng ancang-ancang miwiti sawenehipun kesaenan, sae ing babagan pagesangan ing ngalam ndonya, langkung-langkung pagesangan kita ing akhirat mbenjang, ngantos dhatengipun kalih ariyadin, Idul fitri lan Idul Adha tahun ngajeng.
            Mila ing ngriki kita lajeng dipun engetaken dhateng satunggalipun nasehat, bilih miwiti sawenehipun pedamelan kanthi sae, ateges sampun ngrampungaken sepalih pendamelan punika kalawau. Jumbuh kaliyan conto luhur Kanjeng Nabi Muhammad SAW, ing saben-saben enjang panjenenganipun atur panyuwun : “Allahumma inni as aluka ‘ilman naa’imaan wa rizqon thoyyiban wa ‘amalan mutaqobbalaan”. Ingkang artosipun : “Ya Allah, estu kawula nyuwun dhumateng Paduka ilmu ingkang manfaat, rezki ingkang sae, lan amal ingkang dipun tampi”. (Sunan Ibnu Majah).
Hadirin Jamaah Jum’ah, rakhimakumullah.
            Manawi hadis punika kita taliti, pranyata Kanjeng Nabi SAW negesaken panyuwun werni tiga ing saben-seben enjang, inggih punika, ilmu, rizki lan ketampinipun sedaya amal kesaenan. Saestu kita mboten selak, inggih tigang perkawis punika mujudaken perkawis ingkang inti wonten ing salebetipun gesang. Saben-saben manungsa mesti mbetahaken tambahan ilmu, ilmu punapa kemawon, langkung-langkung ilmu agami, ingkang minangka sarana kagem sampurnanipun ibadah kita. Ingkang ongko kalih, kita mesti mbetahaken rizki, rizki ingkang sae dalah halal, minangka kebetahan pokok agesang, utaminipun babagan pangan, sandang dalah papan. Lan ingkang penting malih, kita kepingin sedaya amal dipun tampi dening Allah SWT. Ingkang menika mujudaken perkawis ingkang paling penting.
            Allah SWT sampun paring pemut, engkang kasebat ing Al-Qur’an Surat Az-Zumar ayat 65 :

وَلَقَدۡ أُوحِىَ إِلَيۡكَ وَإِلَى ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِكَ لَٮِٕنۡ أَشۡرَكۡتَ لَيَحۡبَطَنَّ عَمَلُكَ وَلَتَكُونَنَّ مِنَ ٱلۡخَـٰسِرِينَ
 “Wis tenan-tenan diparingake minangka wahyu marang sira lan marang wong-wong (para Nabi lan Rasul) sakdurungira (kang paring dhawuh) : “Yen sira tumindak syirik, mula mesti bakal pedhat amalira (saka ganjarane), lan sira mesti bakal dadi golongane wong-wong kang rugi”.
            Mila saking punika, sumangga kita estu-estu niyataken kangge nanem kesaenan sakathah-kathaipun kangge diri, keluwarga lumeberipun dhumateng masyarakat. Kuncinipun, dumunung wonten ing ilmu ingkang manfaat, rezki ingkang berkah lan halal, saha katampinipun sedaya amal kita. Sedaya punika kedah dipun wiwiti saking badan kita piyambak-piyambak, kagem anggayuh kautamen lan ridha saking ngarsanipun Allah, kanthi taat sataat-taatipun dhumateng Rasulullah SAW.
            Atur makaten punika jumbuh kaliyan pangandikanipun Allah SWT, ingkang kasebat wonten ing Surat Al-Hasyr ayat 7 :
وَمَآ ءَاتَٮٰكُمُ ٱلرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَمَا نَہَٮٰكُمۡ عَنۡهُ فَٱنتَهُواْ‌ۚ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ‌ۖ إِنَّ ٱللَّهَ شَدِيدُ ٱلۡعِقَابِ        
 “Lan tampanen (tindakna) apa bae kang ditekakake Rasul marang sira, lan tinggalna apa bae kang Rasul penging tumrapira. Lan padha taqwa-a sira marang Allah, satemene Allah iku abot banget pasiksane”.
Hadirin Jamaah Jum’ah, rakhimakumullah.
            Kangge anggayuh karidhoaan Allah dalah taat dhumateng Rasulullah SAW punika, kedah kita bayar kanthi pengorbanan ingkang mboten entheng. Sapunika kantun kita piyambak-piyambak, suwarga punika mila awis reginipun, lan kedah dipun perjuangaken kanthi punapa kemawon, wekdal, tenaga, pikiran, bondho donya, lan bilih perlu, saget ugi kanthi nyorohaken nyawa. Kita ihklas nindakaken sawerninipun kesaenan kagem anggayuh kabekjan lan kamulyan ing donya dalh ing akhirat. Amin ya rabbal ‘alamin.

Selasa, 07 Oktober 2014

KARAKTER ORANG YANG BERTAQWA



KARAKTER ORANG YANG BERTAQWA
Catatan : Anis Purwanto*

1.      Beriman kepada hal-hal yang ghaib.
ٱلَّذِينَ يُؤۡمِنُونَ بِٱلۡغَيۡبِ وَيُقِيمُونَ ٱلصَّلَوٰةَ وَمِمَّا رَزَقۡنَـٰهُمۡ يُنفِقُونَ
“(yaitu) mereka yang beriman kepada yang gaib, melaksanakan shalat, dan menginfakkan sebagian rizki yang Kami berikan kepada mereka”. ( QS Al-Baqarah : 3 ).
Dengan perincian sevagai berikut :
a.       Beriman kepada Allah SWT dan Malaikat.
لَّيۡسَ ٱلۡبِرَّ أَن تُوَلُّواْ وُجُوهَكُمۡ قِبَلَ ٱلۡمَشۡرِقِ وَٱلۡمَغۡرِبِ وَلَـٰكِنَّ ٱلۡبِرَّ مَنۡ ءَامَنَ بِٱللَّهِ وَٱلۡيَوۡمِ ٱلۡأَخِرِ وَٱلۡمَلَـٰٓٮِٕڪَةِ وَٱلۡكِتَـٰبِ وَٱلنَّبِيِّـۧنَ وَءَاتَى ٱلۡمَالَ عَلَىٰ حُبِّهِۦ ذَوِى ٱلۡقُرۡبَىٰ وَٱلۡيَتَـٰمَىٰ وَٱلۡمَسَـٰكِينَ وَٱبۡنَ ٱلسَّبِيلِ وَٱلسَّآٮِٕلِينَ وَفِى ٱلرِّقَابِ وَأَقَامَ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتَى ٱلزَّڪَوٰةَ وَٱلۡمُوفُونَ بِعَهۡدِهِمۡ إِذَا عَـٰهَدُواْ‌ۖ وَٱلصَّـٰبِرِينَ فِى ٱلۡبَأۡسَآءِ وَٱلضَّرَّآءِ وَحِينَ ٱلۡبَأۡسِ‌ۗ أُوْلَـٰٓٮِٕكَ ٱلَّذِينَ صَدَقُواْ‌ۖ وَأُوْلَـٰٓٮِٕكَ هُمُ ٱلۡمُتَّقُونَ
“Kebajikan itu bukanlah menghadapkan wajahmu ke arah timur dan ke barat, tetapi kebajikan itu ialah (kebajikan) orang yang beriman kepada Allah, hari akhir, malaikat-malaikat, kitab-kitab, dan nabi-nabi dan memberikan harta yang dicintainya kepada kerabat, anak yatim, orang-orang miskin, orang-orang yang dalam perjalanan (musafir), peminta-minta, dan untuk memerdekakan hamba sahaya, yang melaksanakan shalat dan menunaikan zakat, orang-orang yang menepati janji apabila berjanji, dan orang-orang yang sabar dalam kemelaratan, penderitaan dan pada masa peperangan. Mereka itulah orang-orang yang bertaqwa”. ( QS.Al-Baqarah : 177 ).
b.      Yakin akan adanya akhirat.
وَٱلَّذِينَ يُؤۡمِنُونَ بِمَآ أُنزِلَ إِلَيۡكَ وَمَآ أُنزِلَ مِن قَبۡلِكَ وَبِٱلۡأَخِرَةِ هُمۡ يُوقِنُونَ
“Dan mereka yang beriman kepada (Al-Qur’an) yang diturunkan kepadamu (muhammad) dan (Kitab-Kitab) yang telah diturunkan sebelum engkau, dan mereka yakin akan adanya akhirat”. ( QS.Al-Baqarah : 4 ).
2.      Beriman kepada Kitab-Kitab dan para Nabi.
 “Kebajikan itu bukanlah menghadapkan wajahmu ke arah timur dan ke barat, tetapi kebajikan itu ialah (kebajikan) orang yang beriman kepada Allah, hari akhir, malaikat-malaikat, kitab-kitab, dan nabi-nabi dan memberikan harta yang dicintainya kepada kerabat, anak yatim, orang-orang miskin, orang-orang yang dalam perjalanan (musafir), peminta-minta, dan untuk memerdekakan hamba sahaya, yang melaksanakan shalat dan menunaikan zakat, orang-orang yang menepati janji apabila berjanji, dan orang-orang yang sabar dalam kemelaratan, penderitaan dan pada masa peperangan. Mereka itulah orang-orang yang bertaqwa”. ( QS.Al-Baqarah : 177 ).
Dengan perincian sebagai berikut :
a.       Beriman kepada Al-Qur’an.
Dan mereka yang beriman kepada (Al-Qur’an) yang diturunkan kepadamu (muhammad) dan (Kitab-Kitab) yang telah diturunkan sebelum engkau, dan mereka yakin akan adanya akhirat”. ( QS.Al-Baqarah : 4 ).
b.      Beriman kepada Kitab-Kitab sebelum Al-Qur’an.
“Dan mereka yang beriman kepada (Al-Qur’an) yang diturunkan kepadamu (muhammad) dan (Kitab-Kitab) yang telah diturunkan sebelum engkau, dan mereka yakin akan adanya akhirat”. ( QS.Al-Baqarah : 4 ).
3.      Mendirikan shalat.
“(yaitu) mereka yang beriman kepada yang baib, melaksanakan shalat, dan menginfakkan sebagian rizki yang Kami berikan kepada mereka”. ( QS Al-Baqarah : 3 ).
4.      Orang yang sedikit tidur pada malam hari untuk beribadah kepada Allah SWT,  memohon ampunan.
كَانُواْ قَلِيلاً۬ مِّنَ ٱلَّيۡلِ مَا يَہۡجَعُونَ
“Mereka sedikit sekali tidur pada waktu malam”. (QS. Az-Zariyat : 17 ).
وَبِٱلۡأَسۡحَارِ هُمۡ يَسۡتَغۡفِرُونَ
“Dan pada akhir malam mereka memehon ampunan  (kepada Allah)”. (QS. Az-Zariyat : 18 ).
5.      Memohon ampun kepada Allah SWT.
a.     Beristighfar pada waktu sebelum fajar.
ٱلصَّـٰبِرِينَ وَٱلصَّـٰدِقِينَ وَٱلۡقَـٰنِتِينَ وَٱلۡمُنفِقِينَ وَٱلۡمُسۡتَغۡفِرِينَ بِٱلۡأَسۡحَارِ
“(Juga) orang yang sabar, orang yang benar, orang yang taat, orang yang menginfakkan hartanya, dan orang yang memohon ampunan pada waktu sebelum fajar”. (QS. Ali-Imran : 17 ).
b.    Orang yang ketika berbuat dosa segera mengingat Allah, memohon ampun, dan berjanji tidak akan mengulanginya lagi.
     وَٱلَّذِينَ إِذَا فَعَلُواْ فَـٰحِشَةً أَوۡ ظَلَمُوٓاْ أَنفُسَہُمۡ ذَكَرُواْ ٱللَّهَ فَٱسۡتَغۡفَرُواْ لِذُنُوبِهِمۡ وَمَن يَغۡفِرُ ٱلذُّنُوبَ إِلَّا ٱللَّهُ وَلَمۡ يُصِرُّواْ عَلَىٰ مَا فَعَلُواْ وَهُمۡ يَعۡلَمُونَ
“Dan (juga) orang-orang yang apabila mengerjakan perbuatan keji atau menzalimi diri sendiri, (segera) mengingat Allah, lalu memohon ampunan atas dosa-dosanya, dan siapa (lagi) yang dapat mengampuni dosa-dosa selain Allah? Dan mereka tidak meneruskan perbuatan dosa itu, sedang mereka mengetahui”. (QS. Ali-Imran : 135 ).
6.      Senantiasa berdo’a.
ٱلَّذِينَ يَقُولُونَ رَبَّنَآ إِنَّنَآ ءَامَنَّا فَٱغۡفِرۡ لَنَا ذُنُوبَنَا وَقِنَا عَذَابَ ٱلنَّارِ
“(yaitu) orang-orang yang berdo’a, “Ya Tuhan kami, kami benar-benar beriman, maka ampunilah dosa-dosa kami dan lindungilah kami dari azab neraka”. ( QS. Ali-Imran : 16 ).
7.      Mengagungkan syiar Allah SWT.
ذَٲلِكَ وَمَن يُعَظِّمۡ شَعَـٰٓٮِٕرَ ٱللَّهِ فَإِنَّهَا مِن تَقۡوَى ٱلۡقُلُوبِ
“Demikianlah (perintah Allah). Dan barang siapa mengagungkan sui’ar-sui’ar Allah, maka sesungguhnya hal itu timbul dari ketaqwaan hati”. (QS. Al-Hajj : 32 ).
8.      Menginfakkan sebagian hartanya.
“(yaitu) mereka yang beriman kepada yang gaib, melaksanakan shalat, dan menginfakkan sebagian rizki yang Kami berikan kepada mereka”. ( QS Al-Baqarah : 3 ).
Dengan perincian sebagai berikut :
a.       Berinfak dengan harta yang dicintai.
“Kebajikan itu bukanlah menghadapkan wajahmu ke arah timur dan ke barat, tetapi kebajikan itu ialah (kebajikan) orang yang beriman kepada Allah, hari akhir, malaikat-malaikat, kitab-kitab, dan nabi-nabi dan memberikan harta yang dicintainya kepada kerabat, anak yatim, orang-orang miskin, orang-orang yang dalam perjalanan (musafir), peminta-minta, dan untuk memerdekakan hamba sahaya, yang melaksanakan shalat dan menunaikan zakat, orang-orang yang menepati janji apabila berjanji, dan orang-orang yang sabar dalam kemelaratan, penderitaan dan pada masa peperangan. Mereka itulah orang-orang yang bertaqwa”. ( QS.Al-Baqarah : 177 ).
b.      Berinfak baik ketika lapang maupun sempit.
ٱلَّذِينَ يُنفِقُونَ فِى ٱلسَّرَّآءِ وَٱلضَّرَّآءِ وَٱلۡڪَـٰظِمِينَ ٱلۡغَيۡظَ وَٱلۡعَافِينَ عَنِ ٱلنَّاسِ‌ۗ وَٱللَّهُ يُحِبُّ ٱلۡمُحۡسِنِينَ
(yaitu) orang yang berinfak, baik di waktu lapang maupun sempit, dan oran-orang yang menahan amarahnya dan memaafkan (kesalahan) orang lain. Dan Allah mencintai orang yang berbuat kebaikan”. (QS. Ali-Imran : 134 ).
9.      Menepati janji.
“Kebajikan itu bukanlah menghadapkan wajahmu ke arah timur dan ke barat, tetapi kebajikan itu ialah (kebajikan) orang yang beriman kepada Allah, hari akhir, malaikat-malaikat, kitab-kitab, dan nabi-nabi dan memberikan harta yang dicintainya kepada kerabat, anak yatim, orang-orang miskin, orang-orang yang dalam perjalanan (musafir), peminta-minta, dan untuk memerdekakan hamba sahaya, yang melaksanakan shalat dan menunaikan zakat, orang-orang yang menepati janji apabila berjanji, dan orang-orang yang sabar dalam kemelaratan, penderitaan dan pada masa peperangan. Mereka itulah orang-orang yang bertaqwa”. ( QS.Al-Baqarah : 177 ).
10.  Bersabar dalam kemelaratan, penderitaan dan ketika perang.
“Kebajikan itu bukanlah menghadapkan wajahmu ke arah timur dan ke barat, tetapi kebajikan itu ialah (kebajikan) orang yang beriman kepada Allah, hari akhir, malaikat-malaikat, kitab-kitab, dan nabi-nabi dan memberikan harta yang dicintainya kepada kerabat, anak yatim, orang-orang miskin, orang-orang yang dalam perjalanan (musafir), peminta-minta, dan untuk memerdekakan hamba sahaya, yang melaksanakan shalat dan menunaikan zakat, orang-orang yang menepati janji apabila berjanji, dan orang-orang yang sabar dalam kemelaratan, penderitaan dan pada masa peperangan. Mereka itulah orang-orang yang bertaqwa”. ( QS.Al-Baqarah : 177 ).
11.  Berlaku jujur dan benar.
 “(Juga) orang yang sabar, orang yang benar, orang yang taat, orang yang menginfakkan hartanya, dan orang yang memohon ampunan pada waktu sebelum fajar”. (QS. Ali-Imran : 17 ).
12.  Taat terhadap perintah Allah SWT.
“(Juga) orang yang sabar, orang yang benar, orang yang taat, orang yang menginfakkan hartanya, dan orang yang memohon ampunan pada waktu sebelum fajar”. (QS. Ali-Imran : 17 ).
13.  Mampu menahan amarah.
(yaitu) orang yang berinfak, baik di waktu lapang maupun sempit, dan oran-orang yang menahan amarahnya dan memaafkan (kesalahan) orang lain. Dan Allah mencintai orang yang berbuat kebaikan”. (QS. Ali-Imran : 134 ).
14.  Suka memaafkan orang lain.
(yaitu) orang yang berinfak, baik di waktu lapang maupun sempit, dan oran-orang yang menahan amarahnya dan memaafkan (kesalahan) orang lain. Dan Allah mencintai orang yang berbuat kebaikan”. (QS. Ali-Imran : 134 ).
15.  Suka berbuat baik.
ءَاخِذِينَ مَآ ءَاتَٮٰهُمۡ رَبُّہُمۡ‌ۚ إِنَّہُمۡ كَانُواْ قَبۡلَ ذَٲلِكَ مُحۡسِنِينَ
“mereka mengambil apa yang diberikan Tuhan kepada mereka. Sesungguhnya mereka sebelum itu (di dunia) adalah orang-orang yang berbuat baik”. (QS. Az-Zariyat : 16 ).
·         Sumber dari Miftah Khilmi Hidayatulloh, Lc, Suara Muhammadiyah ,16-31 Agustus 2014.