Selasa, 22 Oktober 2013

KHUBAH JUM'AT BAHASA JAWA : ENGET DHUMATENG ALLAH SWT



KHUTBAH JUM’AT BAHASA JAWA
ENGET DHUMATENG ALLAH SWT
Dening : ANIS PURWANTO


Ma’asyiral Muslimin jamaah jum’ah rokhimakumullah.
            Kegem pambukaning khutbah, sumangga kita aturaken puji syukur ing ngarsa dalem Allah SWT, ingkang sampun paring rahmat saha hidayah dhumateng kita sedaya, sahingga wanten ing siyang punika kita sedaya saget nindakaken dawuhipun, kanthi ihklas karana Allah. Mugi-mugia kita saget manggih kawilujengan ing donya dalah ing akhirat. Shalawat saha salam kita aturaken dhumateng junjungan kita Nabi Muhammad SAW.
Ma’asyiral Muslimin jamaah jum’ah rokhimakumullah.
            Enget dhumateng Allah SWT utawi Dzikrullah mujudaken salah satunggalipun dhawuh ingkang wajib kita estokaken, engkang saget mbekta dhateng kebahagiaaning gesang ing ndonya dalah ing akhirat. Atur punika selaras kaliyan dhawuh pangandikanipun Allah SWT, kasebat ing Al-Qur’an Surat Jum’ah ayat 10 :
وَٱذۡكُرُواْ ٱللَّهَ كَثِيرً۬ا لَّعَلَّكُمۡ تُفۡلِحُونَ
“Lan sira kabeh padha ngakeh-ngakehhna anggonira eling marang Allah supaya sira kabeh oleh kabegjan”.
            Lan ingkang jelas kanthi enget dhumateng Allah SWT, manah kita lajeng saget dados tentrem. Kados kasebat wanten ing Surat Ar-Ra’du ayat 28 :
أَلَا بِذِڪۡرِ ٱللَّهِ تَطۡمَٮِٕنُّ ٱلۡقُلُوبُ
“Elinga! Yen mung kanthi eling marang Allah ati-atine para manungsa iku bisa dadi tentrem”.
Ma’asyiral Muslimin jamaah jum’ah rokhimakumullah.
            Saking kalih ayat punika, insya Allah kita saged mendhet piwucal ingkang adiluhung. Sepisan, bilih ngathah-ngathahaken enget dhumateng Allah punika dados penyebab kagayuhing kebahagiaan lan kesejahteraan gesang. Angko kalih, enget dhumateng Allah punika mahanani tentreming manah. Kalih-kalihipun mutlak dados kebetahan gesang ingkang utami. Dene caranipun inggih punika kaperang dados kalih, sepisan kanthi nindakaken shalat gangsal wekdal. Sebab sholat pancen satunggalipun kaifiyah kangge enget dhumateng Allah. Hal punika kita dhasaraken atas dhawuh pangandikanipun Allah SWT, QS Thoha ayat 14 :

إِنَّنِىٓ أَنَا ٱللَّهُ لَآ إِلَـٰهَ إِلَّآ أَنَا۟ فَٱعۡبُدۡنِى وَأَقِمِ ٱلصَّلَوٰةَ لِذِڪۡرِىٓ
“Satemene Ingsun iki yaiku Ingsung Allah. Ora ana pangeran kang sabener-benere kejaba Ingsung. Mula saka iku sira nyembaha marang Ingsung. Lan sira ngedegna sholat kanggo eling marang Ingsun”.
            Lajeng cara ingkang angka kalih , inggih punika enget dhumateng Allah ing sanjawinipun sholat.  Caranipun sepindah, kanthi nggatosaken alam semesta ciptaanipun Allah SWT. Wonteng ing bab punika Allah sampun ngendika kados kasebat ing QS Ali Imran ayat 190 :
إِنَّ فِى خَلۡقِ ٱلسَّمَـٰوَٲتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَٱخۡتِلَـٰفِ ٱلَّيۡلِ وَٱلنَّہَارِ لَأَيَـٰتٍ۬ لِّأُوْلِى ٱلۡأَلۡبَـٰبِ
“Satemene ana sajrone kedadiane langi lan bumi lan gilir gumantine bengi lan rina iku nyata-nyata mujudake tandha bukti kuwasane Allah tumrape wong-wong kang duwe akal pikiran kang nggunakake akal pikirane”.

ٱلَّذِينَ يَذۡكُرُونَ ٱللَّهَ قِيَـٰمً۬ا وَقُعُودً۬ا وَعَلَىٰ جُنُوبِهِمۡ وَيَتَفَڪَّرُونَ فِى خَلۡقِ ٱلسَّمَـٰوَٲتِ وَٱلۡأَرۡضِ

“Yaiku wong-wong kang eling marang Allah, nalika ngadeg utawa linggih, utawa ana sajrone teturon; lan wong-wong mau padha mikir-mikir marang kedadeane langit lan bumi”. (QS Ali Imran:191).

Ma’asyiral Muslimin jamaah jum’ah rokhimakumullah.
           
            Wusana cara enget dhumateng Allah ingkang pungkasan, inggih punika enget dhumateng Allah wonten ing sadhengah kawontenan lan jaman utawi mangsa, inggih punika QIYAAMAN ing nalika ngadeg; WA QU’UUDAN  ing nalikane linggih lan WA ‘ALAA JUUBIHIM lan ing nalikane teturonan.
            Tembung-tembung “nalikane ngadeg, nalikane linggih lan nalikane turon ngaten punika nyasmitani, bilih enget dhumateng Allah SWT punika dipun leksanakaken wonten ing sadhengah kawontenan, wonten ing sedaya situasi lan kondisi. Nalika kita badhe nindakaken punapa kemawon, kita wajib enget dhumateng Allah SWT, Dzat ingkang Maha Kuwaos, Maha Adil, Maha Mirsani, Maha Midhanget, Maha Sugih lan Maha sapanunggilipun. Yen punika kita enget, insya Allah urusan utawi pendamelan ingkang kita tindakaken punika badhe sae hasilipun, badhe sukses lan badhe ageng manfaatipun lan pikantuk ridlanipun Allah SWT.
Ma’asyiral Muslimin jamaah jum’ah rokhimakumullah.
            Kita mesthi yakin bilih enget dhumateng Allah punika temtu mboten sami kaliyan supe dhumateng Allah. Enget dhumateng Allah mbekta pengaruh ingkang sae, dene sup[e dhumateng Allah mbekta pengaruh awon. Wonten ing bab punika Allah SWT ugi sampun ngengetaken dhateng kita kanthi dhawuh pangandikanipun makaten :

وَلَا تَكُونُواْ كَٱلَّذِينَ نَسُواْ ٱللَّهَ فَأَنسَٮٰهُمۡ أَنفُسَہُمۡ‌ۚ أُوْلَـٰٓٮِٕكَ هُمُ ٱلۡفَـٰسِقُون
“Lan (he wong-wong mukmin) sira kabeh aja kaya wong-wong kang lali marang Allah sahengga Allah banjur ndadekake wong-wong mau lali marang awake dhewe. Dheweke mau yaiku wong-wong kang fasik”. (QS Al-Hasyr:19).
Kanthi jelas sanget ayat punika nerangaken akibatipun tiyang engkang supe dhumateng Allah, ingkang ateges mboten enget dhumateng Allah. Tiyang ingkang makaten badhe ngalami akibat ingkang fatal, inggih punika supe dhumateng badanipun piyambak, supe yen piyambakipun punika manungsa ingkang dipun titahaken dening Allah kanthi kuwajiban nanmung setunggal, inggih punika ngibadah dhumateng Allah kados ingkang dipun ngendikakaken wonten ing Al-Qur’an surat Ad-Dzariyat ayat 56 :
وَمَا خَلَقۡتُ ٱلۡجِنَّ وَٱلۡإِنسَ إِلَّا لِيَعۡبُدُونِ
“Lan Ingsung (Allah) ora nyipta jin lan manungsa kejaba mung supaya ngibadah (ngumawula) marang Ingsung”.
            Tiyang engkang mboten ngertos lan mboten sadhar dhateng fungsinipun selaku kawulanipun Allah ingkang wajib ngibadah utawi ngumawula dhumateng panjenenganipun, limrahipun mboten nggatosaken dhateng hukum-hukumipun Allah, jalaran pancen mboten ngertos dhateng bab punika. Mila ugi lajeng mboten saged mbentenaken antawisipun barang haq lan barang batal, antawisipun haram lan halal, lan saterusipun.
Akhiripun kagem mbentengi diri lan pribadi kita saking tumindak engkang mboten sae, kanthi eleng dhumateng Allah wanten ing sadhengah wekdal dalah panggenan. Sebab dzikrullah punika sayektos mujudaken landhasan utawi fondasi ingkang kokoh lan benteng ingkang kiyat kangge mageri diri kita saking sawarnining penyakit mental tuwin virus ahklaq ingkang tetela saged nuwuhaken bebaya ingkang ageng lan dahsyat sangt tumrapin didi pribadi dalah masyarakat, minggahipun malih tumrapin bangsa lan nagari.  Mugia kita kallis saking sedaya pacoben gesan, wilujeng wiwit ing ndonya ngantos ing akhirat mbenjang. Amin ya rabbal ‘alamin.

Kamis, 18 Juli 2013

BERKAH 1000 BULAN



BERKAH 1000 BULAN
Oleh : Anis Purwanto
            Ramadhan adalah bulan agung. Bulan keberkahan.  Segala kebaikan Allah akan tercurah dibulan Ramadhan. Di bulan itu segala perbuatan baik manusia dicatat oleh Allah sebagai amal yang berlipat ganda, dimana hari-hari Ramadhan adalah kemuliaan dan malam-malamnya penuh keberkahan. Bahkan setiap tarikan nafas muslimin yang berpuasa karena Allah akan langsung dikirimi ribuan pahala. “Telah datang kepadamu Ramadhan. Bulan yang dipenuhi berkah. Allah Azza Wajalla mewajibkan kamu berpuasa kepadanya. Pintu-pintu langit dibuka dan pintu-pintu neraka ditutup, dan selama Ramadhan itu para setan dibelenggu. Allah memiliki satu malam dalam bulan Ramadhan yang nilainya lebih baik dari 1000 bulan. Siapa yang dihalangi kebaikannya, sunnguh ia tidak akan mendapatkan apa-apa”. (HR Imam Tirmizi dan Ibnu Majah dari Abu Hurairah). Karenanya, di bulan Ramadhan Allah SWT menurunkan satu malam yang sangat mulai yaitu “Lailatul Qadar”.  Malam dimana nilainya lebih baik dari seribu bulan. Bukan sekedar sama dengan seribu bulan. Melainkan lebih baik dari pada seribu bulan. 
لَيۡلَةُ ٱلۡقَدۡرِ خَيۡرٌ۬ مِّنۡ أَلۡفِ شَہۡرٍ۬ (٣)
 “Malam Qadar (itu) lebih baik dari pada seribu builan”. (QS Al Qadar:3) .
            Kalau kita jumlahkan semua keberkahan Ramadhan yang dijanjikan Allah dan Rasul-Nya itu, maka kita akan mendapat nilai totalnya sama dengan kebaikan dunia dan akhirat. Bila mana puasa yang kita lakukan selama sebulan setiap tahun itu bisa menjadi latihan pengendalian nafsu syahwat kita, pasti kita akan mendapatkan kebaikan yang banyak di dunia dan terhindar dari banyak masalah. Kalau saja kita mendapat kesempatan untuk menghidupkan satu malam dengan berbagai ibadah , yang kebaikannya lebih baik dari 1000 bulan, maka satu malam itu bernilai lebih dari keseluruhan umur kita.  Sebagai ilustrasi dapat kita hitung 1000 bulan = 83,3 tahun. Jika selama hidup ini kita mendapat 10 kali malam lailatul qadar maka masilnya  : 10 X 83,3 = 833 tahun. Dan begitu seterusnya, berlipat-lipat.
            Di bulan ini pula, Allah SWT menurunkan Al-Qur’an sebagai petunjuk bagi umat manusia, dan terutama bagi orang-orang yang bertaqwa, yaitu orang-orang yang hidupnya ingin meraih kebahagiaan dan kesuksesan yang hakiki, baik di dunia ini maupun di akhirat nanti.
شَہۡرُ رَمَضَانَ ٱلَّذِىٓ أُنزِلَ فِيهِ ٱلۡقُرۡءَانُ هُدً۬ى لِّلنَّاسِ وَبَيِّنَـٰتٍ۬ مِّنَ ٱلۡهُدَىٰ وَٱلۡفُرۡقَانِ‌ۚ

 “Bebarapa hari yang ditentukan itu ialah) bulan Ramadhan, bulan yang di dalamnya diturunkan (permulaan) Al-Qur’an sebagai petunjuk bagi manusia dan penjelasan-penjelasan mengenai petunjuk itu dan pembeda (antara yang hak dan yang batil). (QS Al-Baqarah:185).
            Menyadari kehebatan bulan yang penuh berkah inilah Ramadhan berfungsi sebagai titik tolak kembalinya diri kepada fitrah sejati. Sehingga dari Ramadhan ini lah dibangun komitmen kontiunitas kesadaran berkeimanan dan berketaqwaan dalam berketuhanan, bukan hanya untuk satu bulan dalam satu tahun ini saja, akan tetapi untuk tahun-tahun berikutnya selama hayat masih dikandung badan. 
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ كُتِبَ عَلَيۡڪُمُ ٱلصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِڪُمۡ لَعَلَّكُمۡ تَتَّقُونَ

 “Hai orang-orang yang beriman, diwajibkan atas kamu berpuasa sebagaimana diwajibkan atas orang-orang sebelum kamu agar kamu bertakwa”. (QS.Al Baqarah;183).
             Sungguh kenikmatan yang luar biasa karena umat Islam diberi Ramadhan, bulan penuh keberkahan. Saking banyaknya , kita sering menandai dengan angka 1000 an, karena keberkahan itu tak lagi dapat  terbilang. Karena berkah adalah kebaikan dan manfaat yang berlimpah yang datang dari Allah untuk penghuni bumi sejak awal bulan hingga akhir, “dan Allah menjadikanku diberkahi dimanapun aku berada”.     Keberkahan Ramadhan akan meliputi segala sesuatu. Kaum fakir miskin mendapat banyak santunan (solidaritas sosial), Kerabat bertemu dibawah naungan kemurahan dan kasih sayang (silaturrahhim). Kaum dewasa menghormati kawula muda. Orang yang melaksanakan perintah puasa Ramadhan ini dengan penuh rasa iman dan hanya mengharap pahala dari Allah, maka ia akan mendapat ampunan terhadap dosa-dosa yang ia lakukan pada masa yang telah lalu. Ampunan yang ia terima inilah yang sesungguhnya menjadi keberkahan yang sungguh teramat tinggi nilainya. Sebab seseorang  akan sangat beruntung dalam hidupnya manakala di akhir hayat nanti ia termasuk orang yang mendapat ampunan dari segala dosanya. Yang pasti keberkahan itu adalah kebaikan ilahi.
            Sehingga Ramadhan adalan bulan perjuangan menjauhi dosa-doa. Dan setidak-tidaknya selama satu bulan dalam satu tahun inilah kita akan membuktikan komitmen itu. Kita akan membuktikan selama Ramadhan mampukan untuk meninggalkan segala bentuk dosa dan kemaksiatan. Bahkan kita akan berusaha menjauhi sekecil apapun perbuatan yang sia-sia. Kita berusaha secara maksimal untuk menjadikan setiap detik yang kita lewati memberikan makna dan menjadikan ibadah kepada Allah SWT. Bahkan satu bulan ini pula lidah kita akan lelalu basah dengan dzikrullah, jauh dari pembicaraan dusta dan bohong. Pandanga kita akan tertuju kepada ayat-ayat Allah dan terjaga dari segala yang diharamkan. Telingan kita akan dipergunakan untuk mendengarkan kultum dan bacaan ayat-ayat Al Qur’an yang disuarakan pengeras suara masjid . Langkah kaki kita akan selalu melangkah menuju masjid dan tangan kita akan  kita julurkan untuk meminta maaf dan banyak memberikan sedekah.
            Selama Ramadhan kita akan mengendalikan nafsu dari maksiat. Meski kita sadar bahwa nafsu itu sebenarnya sangat lemah. Manusia bukan mahkluk yang dikendalikan oleh nafsu, melainkan dialah yang mengendalikan nafsunya. Namun kenyataannya upaya untuk mengendalikan nafsu itu sangat berat dan sering menemui kegagalan. Maka sepantasnya bila kemudian setiap muslim menyambut Ramadhan ini dengan semangat jihadun nafs. Rasulullah SAW bersabda : “Roja’na min jihadil ashghar ilaa jihadil akbar ”, peperangan fisik yang begitu dahsyat dengan mempertaruhkan nyawa di waktu perang Badar dianggap sebagai perang kecil,jika diskalakan dengan jidadun nafs. Sebab jihat melawan nafsu sendiri itu lebih besar dan lebih berat.
            Selama Ramadhan ia tidak boleh makan dan minum, kendati ia mampu untuk melakukannya, ia juga  idak boleh makan apa saja tanpa membedakan mana yang halal dan mana yang haram. Tidak boleh berbuat apa saja tanpa membedakan mana yang baik dan mana yang buruk. Sebab didalam kehidupan sehari-hari, kita saksikan ditengah masyarakat yang prilaku yang dikendalikan oleh hawa nafsu, menyebar makanan dan minuman yang haram, bahkan dianggap lumrah, tidak ada ewuh pekewuh, perzinaan terjadi dimana-mana tanpa merasa berdosa sedikitpun. Dan masih banyak lagi jenis penyakit sosial yang akhir-akhir ini terjadi di masyarakat. Inilah kondisi masyarakat yang rapuh. Meski Allah telah menggambarkan hancurnya kaum-kaum terdahulu adalah karena mereka hidup diatas kebebasan nafsunya.
وَلَقَدۡ ذَرَأۡنَا لِجَهَنَّمَ ڪَثِيرً۬ا مِّنَ ٱلۡجِنِّ وَٱلۡإِنسِ‌ۖ لَهُمۡ قُلُوبٌ۬ لَّا يَفۡقَهُونَ بِہَا وَلَهُمۡ أَعۡيُنٌ۬ لَّا يُبۡصِرُونَ بِہَا وَلَهُمۡ ءَاذَانٌ۬ لَّا يَسۡمَعُونَ بِہَآ‌ۚ أُوْلَـٰٓٮِٕكَ كَٱلۡأَنۡعَـٰمِ بَلۡ هُمۡ أَضَلُّ‌ۚ أُوْلَـٰٓٮِٕكَ هُمُ ٱلۡغَـٰفِلُونَ
 “Dan sesungguhnya Kami jadikan untuk ini neraka Jahanam kebanyakan dari Jin dan manusia, mereka mempunyai hati, tetapi tidak dipergunakan untuk memehami (ayat-ayat Allah) dan mereka mempynyai mata (tetai) tidak dipergunakannya untuk melihat (tanda-tanda kekuasaan Allah), dan mereka mempunyai telingan (tetapi) tidak dipergunakannya untuk mendengar (ayat-ayat Allah). Mereka itu sebagai binatang ternak, bahkan mereka lebih sesat lagi. Mereka itulah orang-orang yang lalai” (QS Al A’raf :179).
            Ini menunjukkan bahwa dalam diri manusia ada dua kekuatan yang saling tarik menarik, kekuatan nafsu dan kekuatan iaman dan taqwa. Bila iman dan taqwanya lebih kuat, maka terkendalilah hawa nafsunya. Sebailknya bila iman dan taqwa kepada Allah lebih lemah, maka nafsu akan lebih dominan. Bila nafsu lebih dominan, maka ia utamakan dunia diatas akhirat. Bahkan ia berani mengorbankan akhiratnya demi dunia.
وَأَمَّا مَنۡ خَافَ مَقَامَ رَبِّهِۦ وَنَهَى ٱلنَّفۡسَ عَنِ ٱلۡهَوَىٰ (٤٠) فَإِنَّ ٱلۡجَنَّةَ هِىَ ٱلۡمَأۡوَىٰ (٤١)

“Dan adapun orang-orang yang takut kepada kebesaran Tuhannya dan menahan diri dari keinginan hawa nafsunya, maka sesungguhnya surgalah tempat tinggalnya”. QS An Nazi’at:40-41).
            Sehingga inilah mengapa kemudian Allah berkenan mengembalikan fitrah umat manusia, sebab tidak mungkin individu yang kotor, yang hidup didalam gelimangan noda dan dosa, akan melahirkan  pribadi dan masyarakat yang baik . karena itu jalan satu-satunya untuk membangun masyarakat yang bersih dan beradab, penuh dengan nuansa tolong-menolong dalam kebaikan dan ketaqwaan, adalah hanya dengan kembali kepada fitrah. Kembali bersungguh-sungguh mentaati Allah dan mengagungkan-Nya. Kembali meramaikan masjid, menghidupkan nuasa islami ditenga-tengah keluarga, mempelajar Al-Qur’an, membacanya dan memahaminya., mengendalikan nafsu dari dosa-dosa, menundukkan syetan, menghidupkan malam-malam dengan qiyamullail. Sehingga Ramadhan menjadi contoh kehidupan dan kepribadian hakiki seorang muslim sejati. Dan inilah rahasia mengapa Allah SWT menjadikan amalan-amalan Ramadhan sebagai tangga menuju taqwa “La’allakum tattaquun”.
Keistimewaan Ramadhan menjadi perhatian khusus Rasulullah, dimana beliau memberi motivasi kepada seluruh sahabatnya agar menyambutnya dengan hati yang gembira. Sebab betapa hebatnya bulan yang agung itu. Bulan yang penuh rahmat, bulan pengampunan, bulan pembebasan dari siksa api neraka, bulan Al-Qur’an, bulan dilipatgandakan pahala, bulan Lailatul Qadar, bulan do’a dikabulkan. Sampai-sampai Rasulullah SAW menggambarkan, andaikata umat manusia mengetahui kehebatan bulan Ramadhan, ia pasti akan memohon kepada Allah agar seluruh bulan dalam setahun itu semuanya Ramadhan. Ia akan rela berlapar-lapar, menahan dahaga, mengendalikan nafsu, menahan amarah, dan tentunya akan memperbanyak amal ibadah. Yang penting, bisa meraih kehebatan bulan suci, bulan 1000 berkah, “Kalau manusia tahu apa yang terdapat pada bulan Ramadhan, pastilah mereka berharap Ramadhan itu (berjalan) selama satu tahun”. HR. Thabrani, Ibnu Khuzaimah dan Baihaqi).
Begitu hebatnya bulan suci Ramadhan, yang disediakan oleh Allah SWT kepada hamba-hamba-Nya yang beriman. Tujuannya, untuk mengembalikan jati diri manusia sebagai mahkluq paling mulia. Maka sudah seharusnya bila mana umat Islam menjadikan Ramadhan itu sebagai momentum untuk “berfastabikhul khairah”, memperbanyak amal ibadah, untuk  meraih berkahnya 1000 bulan. Wallahu a’lam.  (Disarikan dari beberapa tulisan).

KHUTBAH JUM'AT BAHASA JAWA : NIKMATIPUN NGIBADAH



KHUTBAH JUM’AT BAHASA JAWA :
 NIKMATIPUN NGIBADAH
Dening : Anis Purwanto

Ma’asyiral Muslimin jamaah jum’ah rokhimakumullah.
Wajib kita syukuri bilih dinten punika kita taksih dipun paring kesempatan nglajengaken pangibadahan kita ing wulan Ramadhan, Alhamdulillah kita sampun nindakaken siyan dinten ingkang kaping sedoso, insya allah. Ibadah siyam kita tindakaken kajawi nderek dhawuhipun Allah SWT, nindakaken kewajiban, ananging ugi kangge keperluan lan kepentingan kita piyambak, inggih punika supadas kita dadas tiyang ingkan taqwa. Kadas ingkat kaserat wanten ing Al-Qur’an Surat Al-Baqarah ayat 183 :

يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ كُتِبَ عَلَيۡڪُمُ ٱلصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِڪُمۡ لَعَلَّكُمۡ تَتَّقُونَ (١٨٣)

 “He para wong Mukmin kabeh, sira padha diwajibake pasa, kaya kang wus diwajibake tumrap wong-wong kuna kang sadurungira, supaya sira kabeh padha wedi ing Allah”.
            Supaya sira kabeh taqwa marang Allah, ing akhir ayat punika minangka nilai paling inggil, ingkang badhe dipun gayuh dening tiyang ingkang nindakaken ibadah siyam. Sebab taqwa anggadahi makna ingkang ageng, ingkang nyakup sedaya kesainan lan ngicalaken sedaya kemungkaran.  Sahingga taqwa ingkang dadas tujuan siyam ugi mujudaken ahklakul karimah. Pramila jelas saiba raket lan kiyatipun sesambetan antawisipun ibadah kaliyan ahklak. Ibadah ingkang katindakaken kanthi sae, badhe ngasilaken ahklak ingkang sae. Utawi ahklak ingkang sae mujudaken kasil saking pangibadahan ingkang sae.

Ma’asyiral Muslimin jamaah jum’ah rokhimakumullah.
            Ibadah siyam kedah kita tindakaken kanthi kesadaran inggil. Mboten namung kita tindakaken secara gugur kewajiban utawi ibadah ingkang sifatipun rutin kemawon. Ananging siyam minangka sarana olah kejiwaan, kedah kita renungaken kasil lan pengaruhipun. Sebab taksih kathah tumrap kaum muslimin, bilih siyam namung wanten ing wulan Ramadhan , sahingga saksampunipun wulan Ramadhan telas, mental dalah rohani kita wangsul malih kadas sakderengipun nindakaken siyam, liripun ibadah siyam punika mbaten wanten pengaruhipun. Kadas sampun dipun sindir dening Kanjeng Nabi Muhammad SAW, bilih kathah tiyang ingkang nindakaken siyam, nanging mbaten pikantuk punapa-punaka kajawi namung ngelak lan luwe.


“Akeh banget wong-wong kang pasa kang ora oleh kasil saka pasane kejaba mung rasa ngelih lan ngelak”
            Pramila saking punika, kangge nggayuh sampurnanipun pribadi taqwa, kedah kita upadi kanthi pengorbanan ingkang ageng ,  lan kedah kita udi terus terusan. Treneng jiwa, kanthi siyam Ramadhan kita tindakaken namung satunggal wulan, ananging nilai siyam kita amalaken salami setunggal tahun. Sahingga jiwa ibadah siyam setunggal wulan, saget menjiwai prilaku kita setunggal tahun, ngantos dhatengipun wulan Ramadhan candhakipun.
            Bilih proses kejiwaan ingkang makaten punika dumados secara terus menerus, salami gesang lan pagesangan kita, ngantos kita kapundhut sowan marak ing Gusti, wonten ing kasedan jati, insya allah ibadah siyam kita kasil, kita dadas manungsa ingkang taqwa sejati, wangsul dumateng fitrah, bebas saking sedaya kalepatan lan dosa.  Cocok  kaliyan pangandikanipun nunjungan kita Nabi Muhammad SAW :
MAN SHOMA ROMADHONA IMANAN WAH TISABAN GHUFIROLAHU MATAQODAM MIN DZAMBIH.
“Sing sapa wonge nindakake pasa Ramadhan, kanthi rasa iman lan ngupadi ridhane Allah, bakal diapura dosane kan uwis-uwis”.

Ma’asyiral Muslimin jamaah jum’ah rokhimakumullah.
Pasa hakekatipun nahan utawi mper, liripun mbaten namung nahan diri saking dahar lan ngunjuk, ananging ugi nahan saking sedaya tumindak ingkang saget ngrisak pahala siyam. Pramila ibadah siyam kedah kita tindakaken kanthi utuh, jasmani lan rohani. Awit ibadah siyam punika sejatosipun ibadah ingkang sifatipun khusus. Sahingga ibadah punika mbaten saget dipun priksani secara lahir. Malah khusukipun tiyang ingkang nindakaken shalat, taksih kawan kabanding kaliyan kesaenan tiyang  engkang  nindakaken  ibadah  siyam. Pahala ingkang inggil, pahala ingkang ageng, tiyang ingkang mbayar zakat, ugi taksih kawon endahipun, kabanding kaliyan ngelak lan ngelihipun tiyang ingkang nembe siyam. Kita ugi mbaten kesupen derajat ingkang inggil, karomah, fadhilah lan malah-malah ambu wanginipun tiyang ingkang kundur saking nindakaken ibadah haji ing kitha Mekah, taksih kawon kabanding ngelak lan ngelihipun tiyang ingkang siyam. Buktinipun Allah sanget ngajeng-ajeng pahala siyam, pahala siyam kagunganipun Allah, ibadah-ibadah sanesipun kita ingkang badhe nampi.  Ananging ibadah siyam dipun suwun dening Allah, pasa iku kagungan-Ku, Allah ingkang paring ganjaran. “Kabeh amal anak Adam iku biso kecampur karo kepentingan hawa nepsu, kejaba pasa, mula pasa iku mung kanggoku, aku dhewe kanga rep paring ganjaran”. Makaten suraosipun salah satunngalipun hadist Nabi.

Ma’asyiral Muslimin jamaah jum’ah rokhimakumullah.
            Hal punika mertandani bilih ibadah siyam minangka ibadah ingkang paling inggil nilainipun ing ngarsa dalem Allah SWT, buktinipun siyam dipun suwun dening Allah, Allah piyambak ingkang paring pahala. Sebab siyam tanda pedulinipun para manungsa kangge berkorban, mbaten rakus, sanggup nahan hawa nepsu, sanggup menderita, ngendaleni lan ngekang pepinginan, senaosa piyambakipun saget nindakaken, buktinipun ing rikala siyam kita mbaten badhe  ngunjuk lan dahar sakderengipun wanci buka, senaosa kita saget nindakaken, umpaminipun mlebet dhateng kamar lajeng dipun kunci saking nglebet, dahar ngunjuk sak wareke. Hal punika mbaten kita tindakaken, krana netepi dhawuh saking Allah, netepi kewajiban saking Allah SWT. Dados indahipun ngelak lan ngelih, krana netepi kewajiban agesang minangka hamba Allah, mbuktekaken bilih kita mbaten mentingaken pepinginan diri kita piyambak, minangka bukti bilih kita mbaten nomersetunggalaken pepinginan ingkang ftuwuh saking nuruti hana sepsu, ananging mentingaken dhawuhipun Allah. Makaten kemesraan saha endahipun hubungan antawsipun hamba ingkang purun nahan ngelak lan ngelih, kangge nindakaken siyam.  Pramila sepindah malih, syukur al hamdulillah, kita ing saat punika ihklas nindaken siyam, senaosa ing saat kita nyambut damel awrat, nyambut kangge nyekapi kebetahan keluarga, nanging tetep mantap nindakaken siyam. Kanthi modal dasar ihklas punika, kita sanggup nindakaken kewajiban. Kewajiban punika mboten dados beban, ananging malah minangka sumber kenikmatan ingkang luar biasa, lahir batos, masya allah. Kanthi keihklasan ingkang makaten, kita badhe nampi pinwales saking Allah langkung kathah, kabanding kaliyan pengorbanan kita nahan ngelak lan ngelih setunggal dinten. Bekja fidun ya wal akhirah, amin ya rabbal ‘alamin.