Rabu, 08 April 2015

KHUTBAH JUM’AT BAHASA JAWA : MANAH INGKANG DHAME



KHUTBAH JUM’AT
 MANAH INGKANG DHAME
Dening: ANIS PURWANTO

Ma’asyiral Muslimin jamaah jum’ah rokhimakumullah.
Wonten ing kesempatan Jum’at siyang sapunika, sumangga kita aturaken puja puji syukur ing ngarsa dalem Allah SWT, awit ngantos ing detik punika Alhamdulillah kanthi karunianipun Allah SWT, kita taksih kabimbing iman lan Islam sarta kesadaran kagem nindakaken kewajiban ibadah Jumat. Mugia shalawat lan salam atur dumateng junjungan kita Nabi Agung Muhammad SAW, sahabat lan sedaya penderekipun, kalebet kita sedaya. Amin.
Ma’asyiral Muslimin jamaah jum’ah rokhimakumullah.
            Sumangga kita tingkataken iman lan taqwa kita dhumateng Allah SWT, minangka ngestokaken dhawuhipun ingkang kaserat wonten ing kitab suci Al-Qur’an, Surat Ali Imran ayat 102 :
يَـٰٓأَيُّہَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱتَّقُواْ ٱللَّهَ حَقَّ تُقَاتِهِۦ وَلَا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنتُم مُّسۡلِمُونَ
“He wong-wong mukmin ! Sira kabeh taqwa-a marang Allah kanthi taqwa kang sabener-bener. Lan sira kabeh aja pisan-pisan mati, kejaba sira kabeh tetepa dadi wong-wong Islam ”.
            Makaten dhawuh pangandikanipun Allah SWT , ingkang wajib kita gatosaken lan kita estokaken, awit manawi mboten makaten , kita kuwatas lan nguwatasaken badan kita punika, bilih samangke punika saestu kita pancen tiyang muslim, lan mugi-mugi kagolongaken dados tiyang muslim, ananging saged kemawon, wonten ing saat-saat akhir gesang kita, wanten ing saat kita pejah, kita sampun sanes tiyang muslim, jalaran kita sampun kenging godhanipun syetan, ingkang awujud maneka warni kawontenan dalah kedadosan.
            Atus keterangan punika kita dasaraken dhawuh suci ing Al-Qur’an, Surat Al-A’rof ayat 16-17 :
قَالَ فَبِمَآ أَغۡوَيۡتَنِى لَأَقۡعُدَنَّ لَهُمۡ صِرَٲطَكَ ٱلۡمُسۡتَقِيمَ (١٦) ثُمَّ لَأَتِيَنَّهُم مِّنۢ بَيۡنِ أَيۡدِيہِمۡ وَمِنۡ خَلۡفِهِمۡ وَعَنۡ أَيۡمَـٰنِہِمۡ وَعَن شَمَآٮِٕلِهِمۡ‌ۖ وَلَا تَجِدُ أَكۡثَرَهُمۡ شَـٰكِرِينَ (١٧)
“Dhuh Gusti Allah ! Jalaran Panjenengan sampun ngukum kula kesasar, mila estu-estu kula mesthi ngalang-alangi anak turunipun Adam saking margi Paduka ingkang lurus. Wusana kula mesthi ndhatengi tiyang-tiyang punika saking ngajeng lan saking wingkingipun, saking tengen lan saking kiwanipun. Lan akhiripun Paduka mboten manggih sebagihan ageng saking tiyang-tiyang punika ingkang syukur utawita’at dhateng Paduka ”.
Ma’asyiral Muslimin jamaah jum’ah rokhimakumullah.
            Adhedasar pangandikanipun Allah SWT punikia, sumangga kita tingkataken terus kewanpadaan kita dhumateng sawarnining kawontenan lan kedadosan ingkang saged ngirangi bobot iman lan taqwa kita dhumateng Allah SWT. Malah mboten namung kewaspadaan kemawon ingkang kita tingkataken, ananging ugi sedaya amal shalen kita ugi perlu dipun tingkataken. Sedaya punika selaras kaliyan ancasipun gesang, kagem anggayuh ridhanipun Allah SWT, inggih punika pados kawilujengan ing ndonya dalah ing akhirat. Wanten ing dalem Al-Qur’an Surat Yunus ayat 9 , Allah SWT paring dhawuh makaten :
إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ يَہۡدِيهِمۡ رَبُّہُم بِإِيمَـٰنِہِمۡ‌ۖ تَجۡرِى مِن تَحۡتِہِمُ ٱلۡأَنۡهَـٰرُ فِى جَنَّـٰتِ ٱلنَّعِيمِ
“Satemene wong-wong kang iman lan nindakake amal shaleh, dheweke kabeh bakal diparingi pituduh dening Pangerane jalaran saka mane, dheweke kabeh iku kang ilil ing sangisore dheweke kabeh kali-kali ana ing swarga kang kebak kanikmatane ”.
            Kalenggahan ingkang  minangka pejabat, bondho donya saha tingkat sosial ingkang inggil, badhea panen arta ngatas atusan yuta, paribasan, mboten wanten artosipun manawi akhiratipun bolong-bolong lan malah kepara mbaten wilujeng wanten ing akhiripun, sedaya gegayuhan dalah kalenggahan kadonya punika mboten wanten ginanipun. Sahingga minangka jejeripun kaum muslimin ingkang kagungan kapitadosan utami ing agami Islam, mesthi kagungan panjangga kagem anggayuh kawilujengan ing ndonya dalah ing akhirat mbenjang, kalih-kalihipun kedah kita upadi kanthi seimbang, wilujeng ing ndonya dalah ing akhirat.

KHUTBAH JUM’AT BAHASA JAWA : NGANIAYA DHATENG BADAN KITA PIYAMBAK



KHUTBAH JUM’AT
 NGANIAYA DHATENG BADAN KITA PIYAMBAK
Dening: ANIS PURWANTO

Ma’asyiral Muslimin jamaah jum’ah rokhimakumullah.
Wonten ing kesempatan Jum’at siyang sapunika, sumangga kita aturaken puja puji syukur ing ngarsa dalem Allah SWT, awit ngantos ing detik punika Alhamdulillah kanthi karunianipun Allah SWT, kita taksih kabimbing iman lan Islam sarta kesadaran kagem nindakaken kewajiban ibadah Jumat ing siyang punika. Kita nyuwun dhumateng Allah SWT mugi-mugi ibadah kita saget katampi dening Allah SWT. Sehingga kita manggih kawilujengan ing donya dumugi ing akhirat, amin ya rabbal ‘alamin. Mugia shalawat lan salam atur dumateng junjungan kita Nabi  agung Muhammad SAW, sahabat lan sedaya penderekipun, kalebet kita sedaya. Amin.
Ma’asyiral Muslimin jamaah jum’ah rokhimakumullah.
            Salah satunggaipun panyuwunan ingkang asring kita aturaken wanten ing ngarsanipun Gusti Allah, inggih punika panyuwunan ingkang ugi kasebat wanten ing Al-Qur’an Surat Al-A’rof ayat 23 :
Ÿ رَبَّنَا ظَلَمۡنَآ أَنفُسَنَا وَإِن لَّمۡ تَغۡفِرۡ لَنَا وَتَرۡحَمۡنَا لَنَكُونَنَّ مِنَ ٱلۡخَـٰسِرِينَ
“Dhuh Gusti Pangeran kula. Kula sedaya sampun nganiaya dhateng badan kita piyambak. Mila manawi Paduka boten paring pangapunten dhateng kula lan boten paring welas asih dhateng kula, yektos kula sedaya punika mesthi dados golonganipun tiyang-tiyang ingkang kapitunan ”.
            Donga punika isi sekawan psngertosan: 1. Pangertosan bilih kita sedaya sami sampun nganiaya dhateng badan kita piyambak, 2. Pengakenan nyuwun pangapunten dhumateng Gusti Allah, 3. Nyuwun welas asihipun Allah SWT lan 4, Tanpa pangapuntenipun Allah lan tanpa welas asihipun Allah kita sedaya mesthi dados tiyang ingkang rugi.
            Rugi ing ngriki nggadahi kalih pangertosan, inggih punika rugi ing ndonya lan rugi ing akhirat.Lan ngengingi rugi ing ndonya, kita temti sampun saged nyebadaken lan nekseni piyambak, aeit sedaya sampun dipun gelar wonten jagad royo punika.
            Wondene ingkang kalebet kapitunan ing akhirat, ingkang mesthi tiyangipun dipun cemplungaken wanten ing neraka. Kasebat wonten ing Al-Qur’an Surat A’laa ayat 11-13, ingkang nyebadaken makaten :
وَيَتَجَنَّبُہَا ٱلۡأَشۡقَى (١١) ٱلَّذِى يَصۡلَى ٱلنَّارَ ٱلۡكُبۡرَىٰ (١٢) ثُمَّ لَا يَمُوتُ فِيہَا وَلَا يَحۡيَىٰ (١٣)
“Lan wong-wong kang cilaka, yaiku wowong-wong kang sholim, dheweke ngedohi saka pituduhe Allah. Yaiku wong kang mlebu ing geni kang gedhe, yaiku neraka. Banjur dheweke iku ora mati ana sajrone neraka lan uga ora urip ”.
            Panyuwunan dhumateng Gusti Allah kados ingkang sampun kita aturaken ing nginggil, nuntut supadas kita jujur, dhateng kedholiman punapa kemawon ingkang sampung kita tindakaken, sahingga kagungan kesadaran diri kagem nulat sariro dhumateng diri kita piyambak. Manawi saben tiyang purun mikir-mikir dhumateng sedaya amal tumindakipun, sedaya budi pekertinipun, ahklakipun, lan ugi purun ningali sedaya thek kliweripun ing alam sekitaripun, dipun wiwiti saking badan kita piyambak, keluarganipun, lan bandhanipun, selajengipun dipun timbang-timbang kanthi jujur tamtu badhe ngakeni sedaya kalepatan sahan kekiranganipun kanthi kebak kesadaran lan ketulusan, sahingga kagungan niat ingkang kiat kagem ngribah sadaya kekirangn nuju kasampurnanipun ing sedayanipun, sae ing babagan keakhiratan ugi ing babagan kadonyan .
Ma’asyiral Muslimin jamaah jum’ah rokhimakumullah.
            Makaten pengakenanipun tiyang ingkang saged nyadari dhumateng dosa lan kalepatanipun piyambak. Mila saksampunipun ngakeni kalepatan lan dosa kita piyambak-piyambak, sumangga sami nyuwun pangapunten lan nyuwun welas asihipun Allah SWT. Mugi-mugi kita dipun tebihaken saking sifat dhalim, sifat ingkang nganiyaya dhumateng badan kita piambak. Mgi-mugi kita kalebetna golonganipun tiyang ingkang wilujeng ing ndonya dalah ing akhirat, amin ya rabbal ‘alamin.

Selasa, 07 April 2015

AKTIF KEMBALI !!!

Blog ini akan aktif kembali maaf atas ketidaknyamanan ini ,
semoga semua isi didalam blog ini menjadi manfaat dan barokah bagi kita semua, amin

jangan lupa share ya, trimakasih

Senin, 29 Desember 2014

KHUTBAH JUM'AT : EVALUASI DAN INSTROSPEKSI AKHIR TAHUN



KHUTBAH JUM’AT
EVALUASI DAN INSTROSPEKSI AKHIR TAHUN
oleh : Anis Purwanto
Ma’asyiral Muslimin jamaah Jum’ah rokhimakumullah.
Sejenak marilah kita menghubungkan segenap jiwa dan raga kita dengan Allah SWT, yang telah memberikan rahmat dan karunia kepada kita. Sebagai wujud rasa syukur itu marilah kita tingkatkan ketaqwaan kita kepada Allah SWT agar kehidupan kita mendapatkan keberkahan dan kebahagiaan dunia dan akhirat. Shalawat dan salam senantisa kita aturkan kepada Nabi Agung Muhammad SAW.
Alhamdulillah , hari ini kita telah memasuki Tahun Baru 2015. Panjang  jalan telah kita lalui, banyak pengalaman yang kita alami, suka dan duka telah kita jalani. Kini, perjalanan kehidupan panjang terbentang didepan. Banyak harapan kita gantungkan, setinggi langit cita akan kita raih. Tapi, apapun harapan dan cita yang akan kita raih nanti, dalam situasi memasuki tahun baru seperti sekarang ini, yang kita harapkan adalah adanya perubahan kearah kebaikan dan keutamaan. Paling tidak peristiwa pergantian tahun baru dapat  kita jadikan  sarana untuk evaluasi dan instrospeksi.
Apabila dapat kita umpamakan, amal kita yang telah lalu bagaikan sebuah buku yang berisi catatan-catatan , kini telah kita tutup dengan sempurna dan siap membuka buku baru dengan catatatan-catatan baru. Dengan buku lama itu,  maka dalam mengisi lembar-lembar buku baru nanti diharapkan mendapatkan pelajaran dan pengalaman yang dapat dijadikan guru yang paling baik , sehingga didalam catatan buku baru nanti hanya akan tercatat warna sejarah kehidupan yang baik saja.

يَـٰٓأَيُّہَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَلۡتَنظُرۡ نَفۡسٌ۬ مَّا قَدَّمَتۡ لِغَدٍ۬‌ۖ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ‌ۚ إِنَّ ٱللَّهَ خَبِيرُۢ بِمَا تَعۡمَلُونَ
“Hai orang-orang yang beriman, bertaqwalah kepada Allah dan hendaklah setiap diri memperhatikan apa yang telah diperbuatnya untuk hari esok (akhirat), dan bertaqwalah kepada Allah, sesungguhnya Allah Maha Mengetahui apa yang kamu kerjakan” (QS. Al Hasyr:18). 

Ma’asyiral Muslimin jamaah Jum’ah rokhimakumullah.
          Malah, layaknya orang yang “bebakulan”, waktu-waktu akhir atau setelah menutup warungnya, biasanya lantas dipergunakan untuk menghitung-hitung lagi dagangannya, satu hari tadi jualannya untung apa rugi. Apabila rugi apa sebabnya, dan bila untung, untung berapa dan bagaimana caranya meningkatkan keuntungannya dihari-hari berikutnya. Demikian juga, didalam kehidupan ini, mestinya kita juga bisa menghitung -hitung amal kita salama satu tahun yang lalu, iman dan taqwa kita bertambah atau malah berkurang, kesadaran dan semangat beribadah kita meningkat atau malah melemah, banyak baiknya apa salahnya. “Barang siapa hari ini kehidupan dan amalnya lebih baik dari pada hari kemarin maka dia termasuk orang yang beruntung. Barang siapa yang hari ini kehidupan dan amalnya sama dengan yang kemirin, maka dia termsuk orang yang merugi (tertipu). Dan barang siapa yang kehidupan dan amalnya hari ini lebih jelek dari pada hari kemarin, maka dia termasuk orang yang dilaknati oleh Allah SWT”.
          Karenanya, menghitung-hitung amal sangat besar manfaatnya, terutama bagi kita yang mempunyai niat adanya peningkatan  disegala bidang, baik urusan dunia apalagi dalam urusan keakhiratan.
وَيَوۡمَ يَحۡشُرُهُمۡ كَأَن لَّمۡ يَلۡبَثُوٓاْ إِلَّا سَاعَةً۬ مِّنَ ٱلنَّہَارِ يَتَعَارَفُونَ بَيۡنَہُمۡ‌ۚ قَدۡ خَسِرَ ٱلَّذِينَ كَذَّبُواْ بِلِقَآءِ ٱللَّهِ وَمَا كَانُواْ مُهۡتَدِينَ
“Dan ( ingatlah ) akan hari ( yang di waktu itu ) Allah mengumpulkan mereka, (mereka merasa di hari itu ) seakan-akan meraka tidak pernah berdiam (di dunia) kecuali hanya sesaat saja di siang hari ( di waktu itu) meraka saling berkenalan. Sesungguhnya rugilah orang-orang yang mendustakan pertemuan mereka dengan Allah dan meraka tidak mendapat petunjuk”. (QS. Yunus:45).

Ma’asyiral Muslimin jamaah Jum’ah rokhimakumullah.
          Ayat tersebut kemudian bisa kita jadikan pedoman untuk mengukur dan menghitung bagaimana iman, ilmu dan amal kita. Sebab hidup ini menurut perhitungan Allah hanya “sesaat saja di siang hari” (illa ngatam minan nahari).  Hidup di dunia ini apabila dibandingkan dengan hidup kita di akhirat kelak, hanya “sekejab” waktu yang hanya cukup untuk saling berkenalan di waktu itu. Oleh karena itu setelah mengetahui bahwa hidup ini hanya “sakkeclapan” saja, maka semestinya kemudian kita segera bergegas memikirkan amal yang dapat membawa kebaikan dan keselamatan di dunia dan di akhirat.
          Sebetulnya semua kita sudah sama-sama mengerti bahwa semua amal kebaikan itu baik, baik menurut pandangan manusia maupun menurut pandangan Allah. Namun terkadang karena kurangnya kesadaran, kebaikan itu menjadi terlewatkan, sebab dianggap tidak penting, tidak ada manfaatnya, apalagi bia di ukur secara materi, waktu yang dipergunakan untuk beribadah merasa terbuang sia-sia. Akan tetapi meski bagaimanapun juga, bila kita mau jujur,  kita ini masih mempunyai iman, mempunyai keinginan agar ibadah kita khusuk, shalat kita tidak “gothang”. Pendek kata, kita ingin melaksanakan semua perintah Allah dan meninggalkan larangan-Nya.
          Mestinya kita telah bisa menilai diri sendiri, juga terhadap semua amal, baik yang berkaitan dengan urusan dunia ataupun keakhiratan, sudah berhasil apa belum, sudah membawa manfaat apa belum. Hasil dari perhitungan itulah yang akan kita jadikan modal utama di dalam melangkah ke depan. Sebab, meski sedikit kita yakin bahwa kita telah berbuat kebaikan dan itu pasti ada manfaatnya bagi hidup dan kehidupan kita. Semua itu mesti disyukuri, karena kita masih diberi kesempatan oleh Allah untuk menapaki tahun 2015 ini.
          Inilah pentingnya mengapa kita melakukan evaluasi dan instrospeksi kepada apa yang telah kita lakukan, tentunya evaluasi tersebut kita tujukan kepada diri kita sendiri. Artinya, amal usaha kita yang lalu itu kita evaluasi terus sepanjang masa, agar supaya amal usaha kita diwaktu-waktu yang akan datang menjadi lebih baik dan lebih sempurna dibandingkan amal usaha diwaktu yang lalu. Sebab kita hanya berkewajiban berusaha dan berdoa, perkara berhasil atau belum, amal kita diterima oleh Allah apa ditolak, itu adalah hak Allah.
          Sekali lagi, mumpung kita masih dipertemukan kembali dengan tahun baru 2015, mulai sekarang kita lantas “segera” merubah kekurangan kearah kebaikan, demi kesempurnaan diwaktu-waktu yang akan datang. Evaluasi dan istrospeksi ini menjadi sarana untuk memperbaiki kekurangan dan menyempurnakan yang telah baik.  Sehingga diharapkan kita menjadi orang-orang yang beruntung.
وَلَوۡ أَنَّ أَهۡلَ ٱلۡقُرَىٰٓ ءَامَنُواْ وَٱتَّقَوۡاْ لَفَتَحۡنَا عَلَيۡہِم بَرَكَـٰتٍ۬ مِّنَ ٱلسَّمَآءِ وَٱلۡأَرۡضِ وَلَـٰكِن كَذَّبُواْ فَأَخَذۡنَـٰهُم بِمَا ڪَانُواْ يَكۡسِبُونَ
“Jika seandainya penduduk negeri itu sama beriman dan bertaqwa, pastilah kami akan melimpahkan kepada mereka berkah dari langit dan bumi, akan tetapi jika mareka mendustakan (ayat-ayat Kami), maka Kami siksa meraka disebabkan perbuatannya”. (QS.Al A’raf : 96).

Dan akhirnya kita meyakini dengan sesungguhnya bahwa agama mempunyai peran penting yang mampu mempengaruhi individu, masyarakat, bangsa dan Negara dalam mencapai cita-citanya, bahagia di dunia dan di akhirat. Amin ya rabbal ‘alamin.

Minggu, 16 November 2014

EMPAT SIFAT MANUSIA



EMPAT SIFAT MANUSIA
Catatan : Anis Purwanto

1.    Mengeluh dan kikir
إِنَّ ٱلۡإِنسَـٰنَ خُلِقَ هَلُوعًا
“Sungguh, manusia diciptakan bersifat suka mengeluh” (QS. Al-Ma’arij : 19 ).

قُل لَّوۡ أَنتُمۡ تَمۡلِكُونَ خَزَآٮِٕنَ رَحۡمَةِ رَبِّىٓ إِذً۬ا لَّأَمۡسَكۡتُمۡ خَشۡيَةَ ٱلۡإِنفَاقِ‌ۚ وَكَانَ ٱلۡإِنسَـٰنُ قَتُورً۬ا
“Katakanlah (muhammad), “Sekiranya kamu menguasai perbendaharaan rahmat Tuhanku, niscaya (perbendaharaan) itu kamu tahan, karena takut membelanjakannya”. Dan manusia itu memang sangat kikir.  (QS. Al-Isra’ : 100 ).
2.    Lemah (lemah fisik dan lemah menahan hawa nafsu).
 ٱللَّهُ ٱلَّذِى خَلَقَكُم مِّن ضَعۡفٍ۬ ثُمَّ جَعَلَ مِنۢ بَعۡدِ ضَعۡفٍ۬ قُوَّةً۬ ثُمَّ جَعَلَ مِنۢ بَعۡدِ قُوَّةٍ۬ ضَعۡفً۬ا وَشَيۡبَةً۬‌ۚ يَخۡلُقُ مَا يَشَآءُ‌ۖ وَهُوَ ٱلۡعَلِيمُ ٱلۡقَدِيرُ
“Allah-lah yang menciptakan kamu dari keadaan lemah, kemudian Dia menjadikan (kamu) setelah keadaan lemah itu menjadi kuat, kemudian Dia menjadikan (kamu) setelah kuat itu lemah (kembali) dan beruban. Dia menciptakan apa yang Dia kehendaki. Dan Dia Maha Mengetahui, Maha Kuasa”. (QS Ar-Rum : 54 )
يُرِيدُ ٱللَّهُ أَن يُخَفِّفَ عَنكُمۡ‌ۚ وَخُلِقَ ٱلۡإِنسَـٰنُ ضَعِيفً۬ا
“Allah hendak memberikan keringanan kepadamu, karena manusia diciptakan (bersifat) lemah”. (Q. An-Nisa’ : 28 ).
3.    Zalim dan bodoh
إِنَّا عَرَضۡنَا ٱلۡأَمَانَةَ عَلَى ٱلسَّمَـٰوَٲتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَٱلۡجِبَالِ فَأَبَيۡنَ أَن يَحۡمِلۡنَہَا وَأَشۡفَقۡنَ مِنۡہَا وَحَمَلَهَا ٱلۡإِنسَـٰنُۖ إِنَّهُ ۥ كَانَ ظَلُومً۬ا جَهُولاً۬
“Sesungguhnya Kami telah menawarkan amanat kepada langit, bumi dan gunung-gunung, tetapi semuanya enggan untuk memikul amanat itu dan mereka khawatir tidak akan melaksanakannya (berat), lalu dipikulkanlah amanat itu oleh manusia. Sungguh, manusia itu sangat zalim dan sangat bodoh”. (Q. Al-Ahzab  : 72 ).
4.    Tidak adil.
وَيَـٰقَوۡمِ أَوۡفُواْ ٱلۡمِڪۡيَالَ وَٱلۡمِيزَانَ بِٱلۡقِسۡطِ‌ۖ وَلَا تَبۡخَسُواْ ٱلنَّاسَ أَشۡيَآءَهُمۡ وَلَا تَعۡثَوۡاْ فِى ٱلۡأَرۡضِ مُفۡسِدِينَ
“Dan wahai kaumku! Penuhilah takaran dan timbangan dengan adil, dan janganlah kamu merugikan manusia terhadap hak-hak mereka dan jangan kamu berbuat kejahatan di bumi dengan berbuat kesusakan”. (Q. Hud : 85 ).
*(Diambil dari beberapa tulisan tentang empat karakter manusia dalam Al-Qur’an)